แสดงบทความที่มีป้ายกำกับ ศิลปะวัฒนธรรม แสดงบทความทั้งหมด
แสดงบทความที่มีป้ายกำกับ ศิลปะวัฒนธรรม แสดงบทความทั้งหมด

วันพฤหัสบดีที่ 26 พฤศจิกายน พ.ศ. 2558

เสียงจากริมทาง ณ "ย่างกุ้ง"

12311459_805183692944517_1446485729_o

รถแท็กซี่ (ยานพาหนะที่ครองพื้นที่ส่วนใหญ่บนท้องถนนย่างกุ้งในเวลานี้) พาเราฝ่าการจราจรที่ติดขัดมุ่งหน้าไปยังจุดหมายปลายทางแถบชานเมืองย่างกุ้ง ซึ่งตลอดทางจะได้ยินเสียงเพลงแด๊นซ์ ตึบๆๆ กระหึ่มออกมาจากลำโพงตัวเขื่องบนล้อเข็น รถสามล้อ หรือรถกระบะ ที่เปิดเสียงกันเต็มแม็กซ์ เล่นเอาลูกเด็กเล็กแดง หรือคนที่ไม่คุ้ยชินอาจถึงกับใจสั่นได้ ขบวนดิสโก้เธคเคลื่อนที่ขนาดย่อม ค่อยๆ เคลื่อนไปข้างหน้าโดยมีคนร่วมขบวน บ้างก็เป็นชายแต่งหญิง หรือสวมชุดรูปสัตว์ต่างๆ หรือนางรำ คอยร่ายรำกันอย่างสนุกสนานคึกครื้น

วันอังคารที่ 20 มกราคม พ.ศ. 2558

ย้อนรอนประวัติศาสตร์ “วงการภาพยนตร์” กับ “การเมือง” ในพม่า (จบ)

ปี 1954 – หนังเรื่อง “ลูดุ อ่องตาน (ประชาชนชนะตลอด) ซี่งเป็นหนังต่อต้านคอมมินิสตูกนำมาฉาย โดยนำมาจากบทะครของ อูนุ นายกรัฐมนตรีของพม่าในเวลาต่อมา และเป็นนักแสดงรับเชิญด้วย  หนังเรื่องดังกล่าวใชนักแสดงชาวพม่า แต่สร้างโดยผู้กำกับและทีมงานจากอเมริกา  และโดยได้รับการสนับสนุนจาก Committee for Free Asia ซึ่งเป็นสมาคมต่อสู้กับการแผขยาของลัทธิคอมมิวนิสต์ในเอเชีย จึงทำให้หนังเรื่องนี้ประสบความสำเรจอย่างมา ในวนที่มีการฉายรอบปฐมทัศน์ กองทัพอากาศของพม่าได้ใช้เครื่องบินโปรยใบปลิวทั่วเมืองย่างกุ้ง พะโค และเมืองแปร โฆษณาว่าฟิล์มหนัง 165 ชุด ที่ส่งมาจากอเมริกามาถึงพม่าแล้ว โดยจะเปิดฉายพร้อมกันทุกแห่ง

วันอังคารที่ 13 มกราคม พ.ศ. 2558

ย้อนรอนประวัติศาสตร์ “วงการภาพยนตร์” กับ “การเมือง” ในพม่า (1)

[caption id="attachment_8151" align="aligncenter" width="500"]ภาพ โดย (Zarni Phyo/The Myanmar Times) ภาพ โดย (Zarni Phyo/The Myanmar Times)[/caption]

ว่ากันว่าครั้งหนึ่ง “วงการหนังพม่า” มีชื่อเสียงและคับคั่งยิ่งกว่าหนัง “บอลลีวู้ด”  แต่ทว่า นับตั้งแต่ปี 1962 เป็นต้นมา (ซึ่งเป็นปีที่มีการก่อรัฐประหารปูทางให้เผด็จการทหารเข้ามามีอำนาจตั้งแต่นั้นมา) วงการหนังพม่าดูเหมือนจะมีแต่เสียง “คัท!” มากกว่าเสียง “แอ๊คชั่น!”

 

ใกล้การประกาศรางวัล Academy Award ในของพม่าในช่วงเดือนกุมภาพันธ์เข้ามาแล้ว  หนังสือพิมพ์ เมียนมาร์ไทมส์ ได้รวบรวมเอาเหตุการณ์สำคัญๆ ที่เกี่ยวข้องกับภาพยนตร์เอาไว้ นอกจากจะเป็นเรื่องของประวัติศาสตร์ของวงการบันเทิงแล้ว ยังได้สะท้อนให้เห็นถึงสถานการณ์ทางการเมืองในช่วงเวลานั้นๆ ไว้อย่างน่าสนใจ ซึ่งหลายครั้งมันก็เป็นมากกว่าภาพเคลื่อนไหวแถมยังมีอิทธิพลส่งผลต่อสังคมมากกว่าที่เราคิด

วันพุธที่ 30 กรกฎาคม พ.ศ. 2557

เมื่อ"ทะนาคา"ความงามแบบดั้งเดิมของสาวพม่าปะทะกับเครื่องสำอางสมัยใหม่

[caption id="attachment_7713" align="aligncenter" width="722"]ทะนาคา สาวชาวพม่าประแป้งทะนาเหลืองนวล (ภาพ สาละวินโพสต์)[/caption]

มัณฑเลย์ ประเทศพม่า, แม้ตานตานเอ แม้ค้าขายของข้างทาง จะอายุอานามปาเข้าไปกว่าครึ่งศตวรรษแล้ว แต่ผิวของเธอก็มีริ้วรอยปรากฎให้เห็นเพียงน้อยนิด ความลับของเธอนะเหรอ? แป้งสีเหลืองนวลที่ทำจากเปลือกไม้ที่เธอทาแก้ม ลำคอ และจมูกหลังอาบน้ำในตอนเช้าและก่อนเข้านอนยังไงหละ

วันศุกร์ที่ 18 กรกฎาคม พ.ศ. 2557

"ล่องเรือสาดน้ำ" ชุ่มฉ่ำในพิธีบูชานัตที่พะโค

boat1

เมืองคาวา ภาคพะโค - หนึ่งปีมีครั้งเดียวที่จะเนืองแน่นไปด้วยผู้มาเยือนจำนวนมากในเมืองที่หลับไหลแห่งนี้ในภาคพะโค

ภายใต้ท้องฟ้าเต็มไปด้วยเมฆฝนในคืนเดือนกรกฎาคม ชาวพุทธจำนวนหลายพันคนจากย่างกุ้งและจากตัวเมืองพะโคต่างพากันมุ่งหน้าไปยังเมืองคาวา เพื่อสักการะเทพคะแมปิน โบโบจี เทพที่ปกปักษ์รักษาเมืองแห่งนี้ ซึ่งเชื่อกันมาช้านานว่าจะให้โชคเรื่องความปลอดภัย ทรัพย์สิน และสุขภาพ

วันพฤหัสบดีที่ 26 มิถุนายน พ.ศ. 2557

"คนทรงเจ้า" อาชีพฮ็อตของชาวเกย์ในพม่า

nat kadaw

ตอนที่ อ่องเมียตข่าย ยังเป็นเด็กชาย เขาชอบแต่งตัวด้วยเสื้อผ้าของผู้หญิงและเต้นได้สะดีดสะดิ้งกว่าใครๆ เขาไม่ใช้ลูกชายในแบบที่พ่อของเขาหวังไว้

"ฉันใช้ชีวิตอย่างเกย์ตอนที่ฉันเป็นเด็ก แต่พ่อของฉัน ซึ่งเป็นทหารอยู่ในตั๊ดมะดอว์(กองทัพพม่า)ไม่อยากให้ฉันเป็นเกย์ พ่อดุและทำโทษฉัน" อ่องเมียตข่าย วัย 48 ปีเล่า ขณะที่อยู่ในบ้านในเขตดะกงเหนือ ซึ่งเป็นสถานที่ที่เขาใช้ประกอบอาชีพร่างทรง หรือในภาษาพม่าเรียกว่า นัตกะด่อ โดยได้จ้างคนช่วยงานไว้ 2 คน

วันพฤหัสบดีที่ 10 เมษายน พ.ศ. 2557

ประดู่ ดอกไม้แห่งเทศกาลสงกรานต์

Padauk-Article-image1

เมื่อดอกประดู่ ดอกไม้ประจำชาติของพม่า ชูช่อเหลืองอร่ามบานสะพรั่งอยู่ทั่วทุกแห่ง นั่นคือสัญญาณบ่งบอกว่า เทศกาลสงกรานต์ ได้มาถึงแล้ว

วันจันทร์ที่ 31 มีนาคม พ.ศ. 2557

"น้ำตาลเมา" สาโธเพื่อชีวิต

tan1

มัณฑเลย์ - เมื่อถึงหน้าร้อน ใครที่อยากกำจัดความอ่อนล้าจากอากาศร้อนก็มักจะออกไปเที่ยวชายหาดหรือขึ้นภูเขาที่อากาศเย็นๆ กัน แต่สำหรับใครที่อยากเพิ่มความกระฉับกระเฉงเล็กๆ น้อยๆ และอยากสัมผัสชีวิตผู้คนในหมู่บ้านที่บริสุทธิ์ ก็สามารถเดินทางไปยังหมู่บ้านแห่งหนึ่ง ที่ห่างจากมัณฑเลย์ไปทางเหนือแค่ 25 กิโลเมตรได้

วันพฤหัสบดีที่ 6 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2557

ครั้งหนึ่งที่ “สี่ป้อ” ย้อนรอยเมืองเจ้าฟ้า จิบชาข้างริมแม่น้ำตู้

unnamed


รถค่อยๆไต่ขึ้นภูเขาสูงชันอย่างระมัดระวังลูกแล้วลูกเล่าเพื่อนำเราสู่จุดหมายปลายทางนั่นคือ เมืองเล็กๆแห่งหนึ่งทางภาคเหนือของรัฐฉานการเดินทางมารัฐฉานครั้งนี้ ผู้เขียนมาด้วยเหตุผลส่วนตัวที่น้ำเน่าพอๆกับละครช่วงหัวค่ำ เมื่อลูกสาวจากประเทศไทยมาตามหา    หลุมศพพ่อที่รัฐฉาน หลังจากที่พลัดพรากจากกันเป็นเวลานานแสนนาน ภารกิจตามหาพ่อและแบกเป้เที่ยวเมืองไตจึงเริ่มขึ้นไปพร้อมๆกัน “วันนี้อุณภูมิ 33 องศา ร้อนปกติ นั่นแสดงว่าคุณมาถึงที่นี่แล้ว ขอต้อนรับสู่เมืองสี่ป้อครับ” คนขับรถแท็กซี่บอกเราด้วยสีหน้ายิ้มแย้ม

วันจันทร์ที่ 18 มีนาคม พ.ศ. 2556

เยือนเมืองนาย…เล่าเรื่องเมืองยักษ์ที่รัฐฉานตอนใต้ (ตอนจบ)

[caption id="attachment_6090" align="alignleft" width="464" caption="สินค้าไทยหลากหลายในตลาด"][/caption]

ไทใหญ่เชื่อมไทยในมิติการบริโภค

 

เป็นที่รู้กันมานานแล้วว่าคนพม่าและประเทศเพื่อนบ้านของเรารวมทั้งลาวและกัมพูชานั้นบริโภคสินค้าอุตสาหกรรมจากเมืองไทยเป็นหลัก ไม่ว่าจะเป็นของกินของใช้ต่างๆ ซึ่งเห็นดาดาษไปหมดตามร้านค้าและในตลาด แต่สิ่งที่น่าตื่นเต้นคืออาหารการกินบางอย่างก็ได้แพร่หลายไปสู่เมืองนาย ผ่านการอพยพของคนไทใหญ่ที่เข้าไปทำงานเมืองไทยนานหลายปี บางคนทำงานนานเป็นสิบปีขึ้นไป ดังนั้น การสื่อสารด้วยภาษาไทยจึงไม่ใช่เรื่องยากเย็นอะไรสำหรับคนที่เมืองนาย บวกกับที่พวกเขาชอบเสพสื่อไทยมากกว่าสื่อพม่าเป็นทุนเดิมอยู่แล้ว

วันศุกร์ที่ 8 มีนาคม พ.ศ. 2556

เยือนเมืองนาย...เล่าเรื่องเมืองยักษ์ที่รัฐฉานตอนใต้ (ตอนที่ 4)

ประเพณีและการกินอยู่


 

[caption id="attachment_6032" align="alignleft" width="450" caption="เจ้าภาพทำกับข้าวเลี้ยงแขกที่มาทำบุญในพิธีโก่วจา"][/caption]

ในช่วงที่ผู้เขียนเดินทางไปเมืองนายคือเดือนตุลาคม เป็นช่วงที่คนทำบุญโก่วจาหรือการทำบุญอุทิศส่วนกุศลให้คนตายในช่วงปีที่ผ่านมา โดยมีญาติของผู้ตายทำอาหารเลี้ยงพระและเพื่อนบ้าน ซึ่งจะเป็นเจ้าภาพคนเดียวหรือมากกว่านั้นก็ได้ และชาวบ้านก็จะมาฟังการสวดที่เรียกว่า “ถ่อมลิก” กันที่วัดที่มีการจัดงาน ฉันโชคดีที่มีโอกาสไปร่วมงานนี้ด้วย แม้ว่าจะไม่รู้จักกับผู้ตายหรือญาติของผู้ตายโดยตรงก็ตาม

วันอาทิตย์ที่ 3 มีนาคม พ.ศ. 2556

เยือนเมืองนาย...เล่าเรื่องเมืองยักษ์ที่รัฐฉานตอนใต้ (ตอนที่ 3)

 

หอเจ้าฟ้าและบ้านหลานสาว


 

[caption id="attachment_5983" align="alignleft" width="552" caption="เสาหินประตูทางเข้าแบ่งเขตวังและบ้านอย่างชัดเจน"][/caption]

คนที่เคยอ่านประวัติศาสตร์เกี่ยวกับรัฐฉานหรือเมิงไต คงรู้ดีว่าระบบเจ้าฟ้า เป็นระบบการปกครองดั้งเดิมของรัฐฉานก่อนที่จะเสื่อมความสำคัญและยกเลิกไปในสมัยอาณานิคมอังกฤษเข้ามาปกครองพม่าเป็นต้นมา เมืองนายเป็นเมืองหนึ่งที่มีเจ้าฟ้าปกครองและเป็นเมืองใหญ่อันดับต้นๆ ที่เจ้าฟ้าได้รับการยกย่องจากเมืองใกล้เคียงว่ามีความยิ่งใหญ่  ด้วยความที่พม่าต้องการที่จะล้มเลิกระบบนี้พร้อมทั้งทำลายสถานที่ต่างๆ ที่แสดงให้เห็นถึงประวัติศาสตร์ความเป็นมาของไทใหญ่ การทำลาย เช่น หอหลวงที่เชียงตุง หรือยึดครองหอหลวงซึ่งเป็นที่อยู่ของเจ้าฟ้าและเปลี่ยนสภาพกลายเป็นสมบัติของรัฐ เป็นวิธีการหนึ่งในนั้น ฉันถือว่าโชคดีมากๆ ที่ได้มีโอกาสได้เข้าไปเยือนหอเจ้าฟ้าเมืองนาย ซึ่งเจ้าฟ้าองค์สุดท้ายของเมืองนายคือเจ้าเป้

วันพฤหัสบดีที่ 28 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2556

ร้านน้ำ : ทานแห่งไมตรี ต้อนรับผู้มาเยือน

หากใครที่มีโอกาสได้เดินทางไปเที่ยวประเทศพม่าแล้วมีโอกาสแวะเวียนไปเยือนบ้านชาวพม่าแท้ (Burman) จะพบว่าชาวพม่าแท้มีวัฒนธรรมการต้อนรับผู้คนมาเยือนทั้งคนรู้จักและไม่รู้จักอย่างเอื้ออารีสะท้อนให้เห็นถึงไมตรีจิตของเจ้าของบ้านเป็นอย่างดี

วันจันทร์ที่ 25 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2556

เยือนเมืองนาย...เล่าเรื่องเมืองยักษ์ที่รัฐฉานตอนใต้ (ตอนที่ 2)

เมืองนาย-ตำนานนางสิบสองกับนางยักษ์


 

[caption id="attachment_5936" align="alignleft" width="228" caption="องค์เจดีย์ที่วัดเจดีย์นางสิบสอง"][/caption]

ระหว่าง 3-4 วันในเมืองนายของฉันคือการเยี่ยมชมวัดวาต่างๆที่เชื่อมโยงกับตำนานของเมืองนาย ดังนั้น จึงอยากเล่าที่มาซึ่งมาจากตำนานนางสิบสองอย่างค่อนข้างละเอียดเสียก่อน ในไทยเองหลายคนคงเคยได้ฟัง ได้อ่าน หรือได้ดูละครจักรๆวงศ์ๆเกี่ยวกับตำนานพื้นบ้านเรื่องนางสิบสอง หรืออาจจำได้ในชื่อว่าพระรถ-เมรี ฉันเพิ่งรู้โดยบังเอิญเหมือนกันว่าที่เมืองไทยก็มีสถานที่เล่าตำนานของนางสิบสองเหมือนกัน ซึ่งเป็นถ้ำนางสิบสองอยู่ที่ อ.ราชสาส์น จ.ฉะเชิงเทรา ซึ่งก็น่าจะลองไปเที่ยวดูเหมือนกัน

วันอังคารที่ 19 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2556

เยือนเมืองนาย...เล่าเรื่องเมืองยักษ์ที่รัฐฉานตอนใต้ (ตอนที่ 1)

ภาพมุมสูงของเมืองนายที่แสดงให้เห็นว่ามีที่ราบขนาดกว้างล้อมรอบด้วยภูเขาสูง

เรื่อง/ภาพ โดยนางยุ่มแล้ง


 ท่ามกลางกระแสการเปิดประเทศของพม่าผ่านสัญญาณของผู้นำอดีตทหารที่ผ่านการเลือกตั้งที่จะนำพาประเทศไปสู่ระบอบประชาธิปไตย เป็นเรื่องที่ทั่วโลกจับตามองเป็นอย่างมากว่าพม่าจะเปลี่ยนเป็นเช่นไรในอนาคตอันใกล้ ฉันเองก็มีสายตาอยากรู้อยากเห็นเช่นนั้นไม่ต่างกัน เมื่อกลางเดือนตุลาคมปี 2555 ในฐานะนักท่องเที่ยวถือหนังสือเดินทางสัญชาติไทยได้ไปเยือนประเทศพม่าชั้นในเป็นครั้งที่สอง ซึ่งห่างจากครั้งแรกกว่า 6 ปี ฉันลงเครื่องบินที่ย่างกุ้งและสัมผัสความเปลี่ยนแปลงอดีตเมืองหลวงอยู่ 4-5 วัน ก่อนมุ่งหน้าสู่ตองจี เมืองหลวงของรัฐฉานหรือ “เมิงไต” ของคนไตหรือ “ไทใหญ่” ตามที่คนไทยเรียกและรู้จัก

วันศุกร์ที่ 26 ตุลาคม พ.ศ. 2555

อนาคตภาษาชนเผ่าใต้เงารัฐบาลชุดใหม่

นับเป็นเวลากว่าครึ่งศตวรรษแล้วที่หนังสือเรียนภาษาไทใหญ่ฉบับเดียวทำหน้าที่เก็บรักษาวัฒนธรรมทางภาษาของพวกเขาไว้ และได้ถูกนำมาถ่ายทอดกันอย่างลับๆ ภายใต้เงาเผด็จการ

วันเสาร์ที่ 20 ตุลาคม พ.ศ. 2555

"แต่งตามซูจี" เทรนด์ใหม่สาวพม่า

ระหว่างการเดินทางเยือนยุโรปและอเมริกาครั้งประวัติศาสตร์ของนางอองซาน ซูจีในช่วงต้นปีที่นี้ นอกจากจะเป็นโอกาสที่นางจะได้บอกเล่าสถานการณ์ในประเทศพม่าให้ทั่วโลกได้รับรู้แล้ว ยังเป็นการเผยแพร่วัฒนธรรมการแต่งกายของพม่าและชนกลุ่มน้อยในเวทีโลกไปในตัวอีกด้วย

วันจันทร์ที่ 30 เมษายน พ.ศ. 2555

วันอาทิตย์ที่ 22 เมษายน พ.ศ. 2555

ยะไข่ ประตูสู่ชมพูทวีป



 

รายการ สารคดี Spirit of Asia – ตอน ยะไข่ ประตูสู่ชมพูทวีป
ออกอากาศทาง Thai PBS  1 เมษายน 2555

พม่า บังกลาเทศ สองเพื่อนบ้านอ่าวเบงกอล


รายการ สารคดี Spirit of Asia - ตอน พม่า บังกลาเทศ สองเพื่อนบ้านอ่าวเบงกอล
ออกอากาศทาง Thai PBS  22 เมษายน 2555